Coalitieakkoord zet autoluw weer voorop

Het nieuwe coalitieakkoord ‘Ruimte voor doen’ wringt op een belangrijk punt: de afspraken over parkeren in de Zutphense binnenstad. Aan de ene kant staat dat het lopende parkeeronderzoek leidend is voor de parkeercapaciteit die Zutphen nodig heeft. Aan de andere kant wordt nu al vastgelegd dat het ’s Gravenhof en de Groenmarkt deze bestuursperiode autoluw worden gemaakt (pag. 20 van het akkoord). Dan is de vraag onvermijdelijk: hoe leidend is een onderzoek nog als de uitkomst op twee belangrijke locaties al vaststaat?

In 2025 ontstond veel onrust over de plannen voor een verregaand autoluwe binnenstad en het verdwijnen van parkeerplaatsen. De gemeente zette die plannen toen in de wacht. De nieuwe lijn was helder: eerst onafhankelijk onderzoek naar parkeerbehoefte, bereikbaarheid en alternatieven, daarna pas besluiten. Die volgorde is essentieel.

Niet eerst parkeerplaatsen schrappen en daarna kijken waar bezoekers nog terechtkunnen. Eerst bepalen wat een bereikbare en economisch sterke binnenstad nodig heeft.

De binnenstad is meer dan het stadhuis

In het coalitieakkoord staat dat er voldoende kortparkeermogelijkheden rond ’s Gravenhof en Groenmarkt moeten blijven, zodat het stadhuis bereikbaar blijft.

Dat is een merkwaardige prioritering. De binnenstad is geen bestuurskantoor met wat winkels eromheen. Het is een economisch centrum met winkels, horeca, cultuur, evenementen, dienstverlening en vastgoed. Juist die functies zijn afhankelijk van bezoekers uit Zutphen én uit de regio.

We zijn trots op onze bruisende binnenstad. Maar bruisen is geen natuurverschijnsel. Het ontstaat doordat mensen komen, blijven, besteden en terugkomen. Bereikbaarheid is daarom geen verkeerskundig detail. Het is economisch beleid.

Eerst feiten, dan maatregelen

Het coalitieakkoord zegt terecht dat het parkeeronderzoek leidend moet zijn.

Maar als autoluw op voorhand al het doel is, dreigt het onderzoek alleen nog te gaan over hoe dat moet worden uitgevoerd, niet meer over óf en wanneer het verstandig is. En dat is precies de volgorde die in 2025 ter discussie stond.

Ook nieuwe parkeerfaciliteiten in of nabij het centrum moeten serieus worden meegenomen. Als uit het onderzoek blijkt dat extra capaciteit nodig is, moet die er zijn vóórdat bestaande plaatsen verdwijnen.

Een parkeergarage bouw je niet achteraf, als bezoekers al zijn weggebleven en ondernemers de gevolgen al voelen.

Economische effecten moeten meewegen

Bij parkeerbeleid moet niet alleen worden gekeken naar verkeer en verblijfskwaliteit, maar ook (en juist) naar de economische gevolgen.

Heel concreet:

• hoeveel bezoekers willen we blijven trekken?
• hoe komen zij naar Zutphen?
• waar parkeren zij?
• wat betekent een maatregel voor omzet, leegstand en investeringsbereidheid?

Als je die vragen niet meeneemt, wordt autoluw beleid te eenzijdig.

Houd de afgesproken volgorde vast

De lijn zou simpel moeten zijn: eerst onderzoek, dan parkeercapaciteit regelen, daarna pas autoluw maken.

Als het parkeeronderzoek echt leidend is, moet het ook tot de conclusie kunnen leiden dat maatregelen worden aangepast, uitgesteld of anders vormgegeven.

Anders is het geen leidend onderzoek, maar slechts een onderbouwing achteraf. Wie bereikbaarheid serieus neemt, besluit niet eerst en onderzoekt daarna.