Datum: 18 april 2025
Het streven naar een autoluwe binnenstad zorgt voor beroering in Zutphen. Verdwijnen 319 van de 499 parkeerplaatsen in de binnenstad? Ondernemers trekken de haalbaarheid in twijfel, raadsleden vragen zich af of zij nog iets mogen beslissen en de wethouder zegt dat er nog niks vaststaat.
„Er zitten best mooie aannames in dat plan”, zegt Han Nieuwenhuis in de kleine kantine boven zijn boekwinkel Boek en Buro. „Wie wil er nou niet een vriendelijke groene stad? Maar zorg eerst voor goede alternatieven, voordat je een paar honderd parkeerplaatsen wegstreept.”
Nieuwenhuis is voorzitter van winkeliersvereniging BPZ. Hij maakt zich zorgen over het autoluw maken van de binnenstad en trekt daarin samen op met Rutger Nooij die via de VCOZ pandeigenaren vertegenwoordigt.
Veel auto’s
Nooij stelt dat cijfers laten zien dat Zutphen anders is dan andere steden: „Uit recent onderzoek blijkt dat 76 procent van de bezoekers van Zutphen met de auto komt. In andere steden ligt dat lager, op 66 procent. Zutphen is dus relatief veel afhankelijker van autobezoekers.”
Nieuwenhuis ziet dat terug in de klanten: „Steden in het westen kun je niet vergelijken met Zutphen. Hier hebben we een achterland met weinig openbaar vervoer. Mensen kunnen vaak niet anders dan met de auto komen.”
„Natuurlijk, als je vanuit Groningen komt om hier een hele dag de stad te bekijken, vind je het niet erg om een stuk te moeten lopen, maar voor mensen uit de omgeving is dat anders.”
Wat zijn de plannen?
Het afgelopen jaar heeft de gemeente Zutphen informatiebijeenkomsten gehouden waarin het plan voor een autoluwe binnenstad werd gepresenteerd. Tijdens deze bijeenkomsten kwam het volgende kaartje naar voren, dat in paars aangeeft waar bezoekers straks mogen parkeren en in het rood waar parkeervakken voor bewoners zijn.
Op deze kaart is geen enkel gekleurd vlak in de binnenstad zichtbaar. De huidige parkeerplaatsen, zoals die op de Zaadmarkt en ’s Gravenhof, lijken volledig te verdwijnen. Bewoners zullen dan parkeren op locaties als de IJsselkade, de Paardenwal, de Rozengracht en het Hagepoortplein. Die plekken zijn dan niet meer beschikbaar voor bezoekers.
De winkeliers en pandeigenaren hebben, uitgaande van deze kaart, een telling gedaan: van de 499 parkeerplaatsen verdwijnen er 319, is hun berekening.
De verantwoordelijke wethouder, Sjoerd Wannet, benadrukt dat er nog geen sprake is van zekerheid: „Deze afbeelding is gebruikt als praatstuk. Daar zijn ideeën op gekomen en zorgen over gedeeld, dus die kaart gaat veranderen. Zo moet er ruimte zijn voor kort parkeren. We betreuren de ontstane verwarring, want gesprekken met ondernemers, inwoners en andere belanghebbenden gaan nog plaatsvinden. Stip op de horizon is wel dat de binnenstad autoluw wordt.”
Garage onder ‘s Gravenhof?
Dat kan desastreus zijn voor die binnenstad, zegt Nooij: „In 2023 trok de stad ruim 1,9 miljoen bezoekers, waar wil je die straks nog kwijt? En waar gaan die bezoekers parkeren die straks naar dat nieuwe Gelders Museum moeten komen?
„Waarom niet wat lef, door onder ’s-Gravenhof een parkeergarage te maken? Dan kun je via vensterwanden de fortenhistorie zichtbaar maken, prachtig toch.”
Nieuwenhuis: „Als je aan één poot zaagt, is er kans dat de boel gaat vallen.”
„Als mensen hier komen en merken dat ze moeilijk kunnen parkeren, proberen ze het nog een of twee keer, maar daarna gaan ze naar Apeldoorn, Deventer of Arnhem. Daar hebben ze goede parkeervoorzieningen direct aan de binnenstad”, stelt Nooij.
Parkeerhubs
Dat is in Zutphen ook het idee: drie centrale parkeerplekken rond de binnenstad. Op dat veelbesproken kaartje staan die ingetekend bij het station, bij de Albert Heijn en op de Houtwal.
Nooij: „Twee van die drie plekken zijn helemaal niet van de gemeente zelf. Het parkeerterrein bij Albert Heijn is van Ahold. Kom daar nu eens op zaterdag, dan staat het al vol. Albert Heijn zal echt niet willen dat er voor hun eigen klanten straks geen plek meer is. En Q-park bij het station is ook privaat. Dan heb je dus niks te zeggen over tarieven en beschikbaarheid.”
Verontwaardigde raadsleden
Verschillende raadsleden vragen zich af of zij nog ergens akkoord op mogen geven. VVD, CDA en KBL hebben schriftelijke vragen ingediend.
„Er is veel commotie ontstaan, met name over het schrappen van parkeerplaatsen”, zegt Jorn Lok van de VVD. „Het lijkt erop dat het college het al heeft uitgewerkt, er is al een hele website waar alles op staat. Maar hier is de raad nooit mee akkoord gegaan.”